Bu yılki Paris otomobil fuarı küçük ve ucuz elektrikli arabalarla ilgili — ve bu tanıtımların her birinin arkasında aynı rahatsız edici hesap var. Avrupa'nın otomobil üreticileri, kurulmasına kendilerinin de katkıda bulunduğu bir tuzağa yakalanmış durumda ve tuzağın iki çenesi var.
Birincisi iç pazar. Çinli EV'ler artık sadece daha ucuz değil; alıcıların fiyat farkını bir argüman olarak kabul edecek kadar iyiler. AB'nin dengeleyici vergileri — yüzde 10 temel gümrük vergisi artı Ekim 2024'ten bu yana yüzde 35,3'e varan ek — fiyatları yükseltti ama maliyet farkını kapatmadı. Macaristan, Polonya ve İspanya'da fabrika kurmak vergileri tamamen baypas ediyor: birlik içinde üret, dengeleyici vergi ödeme.
İkinci çene Çin'in kendisi. On yıl boyunca Almanya'nın premium üreticilerinin kârı büyük ölçüde oradaki ortak girişimlerden geldi ve yerel EV üreticileri pay aldıkça bu kârlar eriyor. Bu arada batarya ve kritik mineral zinciri hâlâ büyük ölçüde Çin'den geçiyor. Yani Avrupa'nın üreticileri, kaybetmekte oldukları bir pazardan gelen parayla, aynı ülkeden gelen bileşenlere bağımlı bir dönüşümü finanse etmek zorunda.
Bir de politika var; o da artık tuzaktan çıkış değil, tuzağın parçası. Brüksel ve Pekin, bu haftaki kendi haberimizde aktardığımız üzere, Çinli hibrit ithalatına hacim tavanı müzakere ediyor — serbest ticaret değil, yönetilen ticaret. Bu bir itiraf: hükümetler fiyat ve hacim pazarlığı yapmak zorundaysa, maliyet avantajı kendiliğinden kaybolmayacağı içindir.
Stratejik sıkışma artık tamamlandı. Payı korumak için Avrupalı markalar ucuz EV satmak zorunda. Ucuz EV'lerin marjı ince, Avrupa'nın maliyet tabanı — emek, enerji, bürokrasi — ise rakiplerinkinden yüksek. Yani fuarın vitrine koyduğu küçük arabaları, Çin'de kazanılan parayla, Çin'den gelen rakiplere karşı, kurallarını aynı anda müzakere ettiğiniz bir kıtada üretiyorsunuz.
İzlenecekler: yeni küçük araba dalgası gerçekten Çin fiyatlarına mı geliyor, yoksa yalnızca Avrupa fiyatlarına mı; yerelleştirme fabrikaları gümrük boşluğu olmaktan çıkıp fiyat kaldıracı olacak kadar hızlı ölçekleniyor mu; ve müzakerelerden vergilerin yerini alacak bir fiyat taahhüdü çıkacak mı — yoksa Avrupa kalıcı olarak bir pazarı kazanmak yerine yönetmeye mi yerleşecek.
Bu metin Paris tanıtımlarının arkasındaki stratejinin analizidir, tek tek modellerin özeti değil.
