Avrupa Birliği Konseyi 21 Ekim'de Dijital Omnibus paketine ilişkin müzakere pozisyonunu kabul etti. Komisyonun Kasım 2025'te "sadeleştirme" adıyla sunduğu paket, GDPR, ePrivacy Direktifi, Veri Yasası ve Yapay Zekâ Yasası'nı değiştiriyor. Basın açıklaması, yüksek standartlar korunurken uyum maliyetlerinin düşürülmesinden söz ediyor. Üye devletlerin neyi koruduğundan çok neyi sildiği daha ilginç.
Giden ilk şey makine tarafından okunabilir tercih sinyali oldu. Komisyon tasarısı, kullanıcıların izlemeyi kabul edip etmediğini bir kez – örneğin tarayıcıda – belirlemesini ve sitelerin bu seçime uymak zorunda olmasını öngörüyordu. Tüketici örgütleri bunu paketin en iyi parçası sayıyordu; çünkü soruyu bir kez yanıtlayan herkes için çerez bildirimini gereksiz kılacaktı. c't'nin veri koruma podcast'i Auslegungssache'nin aktardığına göre Konsey, Almanya hükümetinin de sert muhalefetine rağmen bu hükmü çıkardı. Geriye istisnalar kaldı: Bir hizmetin sunulması için zorunlu çerezler, erişim ölçümü ve kullanıcının cihazının güvenli olup olmadığının kontrolü için artık rıza gerekmiyor; reddeden bir site ise dört ay sonra yeniden sorabiliyor.
Yapay zekâ eğitimi tarafında da yön tersine döndü. Konsey, GDPR'nın mevcut kişisel veri tanımını korudu ve Komisyon'un tanımı daraltma girişimini reddetti; veri koruma otoriteleri bunun kişisel veri kavramını ciddi biçimde aşındıracağı uyarısında bulunmuştu. Ancak kişisel verilerle model eğitimi söz konusu olduğunda Konsey Komisyon metnini daha da sıkılaştırdı: koşulsuz itiraz hakkı kaldırıldı. Yerine hukuki dayanaklara ve güvencelere ilişkin "açıklamalar" eklendi. Ayrıca şirketlerin dayanaksız veya aşırı bilgi taleplerini reddetmesi kolaylaştırıldı – intikam amaçlı taleplerle sık karşılaşan Alman veri koruma görevlilerinin olumlu karşıladığı, tüketici savunucularınınsa karşı çıktığı bir değişiklik.
Dosya etrafındaki lobi faaliyeti yoğundu; Lobbycontrol ve Corporate Europe Observatory teknoloji sektöründen gelen bir temsil dalgası belgeledi. Verbraucherzentrale Bundesverband (vzbv), tüketiciyi koruma mevzuatının yüzde 80'inden fazlası artık orada yapıldığı için Brüksel'de ofis tutuyor ve omnibusun yeniden yazılmasını ya da en azından tercih sinyallerinin geri getirilmesini istiyor.
Sırada ne var: Avrupa Parlamentosu pozisyonunu şubata kadar belirlemeyi hedefliyor, ardından Parlamento, Konsey ve Komisyon arasında trilog müzakereleri başlayacak. Hiçbir şey kesin değil ve Parlamento tarihsel olarak üç kurum içinde veri korumaya en yakın olanı. Ama yön belli: "Açıklama" bir kuralsızlaştırmaya dönüşüyor ve vatandaşlara çerez bildirimlerine tek, taşınabilir bir yanıt verecek olan tek önlem artık Konsey metninde yok.
