Warwick Üniversitesi liderliğindeki gökbilimciler, bir kara deliğin çevresinde adeta kozmik bir sindirim sistemi keşfettiklerini açıkladı: Bir kara delik sönük göründüğünde bile yakınındaki her şeyi yutmak yerine büyük miktarda maddeyi aktif olarak dışarı atıyor olabilir.
Avrupa Güney Gözlemevi'nin Çok Büyük Teleskobu'nu (VLT) kullanan ekip, 2023'te gökyüzünün en parlak X-ışını kaynaklarından biri hâline gelen Swift J1727.8−1613 kara delik sistemini muhteşem patlaması boyunca izledi. Kara delik yakınındaki bir yıldızdan gaz çekip etrafında aşırı ısınmış madde diski oluştururken, bu maddenin bir kısmını güçlü jetler ve rüzgârlarla uzaya geri gönderdi; bu büyük çıkışlar, kara delik tepe aktivitesinin yaklaşık yüzde birine kadar sönükleştikten sonra bile devam etti.
'İnsanlar genellikle kara delikleri çevrelerindeki her şeyi yutan nesneler olarak hayal eder' dedi başyazar Dr. Noel Castro Segura, Warwick Üniversitesi'nde doktora sonrası araştırmacı. 'Gördüğümüz şey çok daha karmaşık bir süreç. Madde içeri düşüyor, sistem onu işliyor ve şaşırtıcı miktarda madde yeniden dışarı atılıyor.' Araştırma, bir kara delik patlamasının bugüne kadar derlenmiş en ayrıntılı optik kayıtlarından birini üretti; gökbilimciler beslenme, dönüşüm ve dışa atım döngüsünün neredeyse tamamını gerçek zamanlı izleyebildi; kara deliğin beslenme diski büyük değişimler geçirirken güçlü bir jet fırlatması dikkat çekici anlardan biriydi.
'Genellikle bir kara delik patlaması başladığında dramatik havai fişeklere odaklanırız, ancak gözlemlerimiz finalin de en az o kadar yoğun olabileceğini gösteriyor' dedi Cape Town Üniversitesi'nden doktora araştırmacısı Kyle Solomons. 'Sistemin X-ışını emisyonu tepe değerinin bir kısmına düştüğünde bile devasa bir gaz çıkışı üretecek güce sahipti.' 28 Temmuz'da Nature Astronomy dergisinde yayımlanan bulgular, bir kara deliğin zaman içinde dışa attığı madde miktarının nihayetinde tükettiği miktarla karşılaştırılabilir olabileceğini gösteriyor; bu da kara deliklerin sanılandan çok daha verimsiz yiyiciler olabileceği ve galaksilerdeki ikili yıldızların evrimi ile evrendeki madde dağılımı üzerinde etkileri olabileceği anlamına geliyor.
