Cermen dillerinin — İngilizce, Almanca, Hollandaca ve İskandinav dillerinin — İskandinavya'ya yaklaşık 4.800 yıl önce ilk bozkır göçmenleriyle ulaştığı ve ardından binlerce yıl sakin bir süreklilik yaşandığı sanılıyordu. Kopenhag ve Leiden üniversitelerinden araştırmacıların liderliğinde Nature'da yayımlanan iki makale artık farklı bir hikâye anlatıyor. Ekipler, aralarında ilk kez dizilenmiş 700'den fazla bireyin bulunduğu binlerce tarih öncesi Avrupalının DNA'sını inceledi.

Kilit bulgu ikinci bir dalga. Yaklaşık 4.000 yıl önce doğu İskandinavya'da bozkır kökenli bir grup ortaya çıkıyor; büyük olasılıkla Baltık Denizi'nin karşısından geldiler. Bu nüfus İskandinavya'nın büyük bölümüne yayıldı ve kökenleri sonraki Cermen dilli toplulukların çoğunda varlığını sürdürdü. Dahası, yayıldıkları alan, Cermen dilinin atasının MÖ birinci binyılda konuşulduğu düşünülen bölgeyle örtüşüyor. Bunun anlamı şu: Cermen dilinin öncüsü, ders kitaplarının söylediğinden yaklaşık 800 yıl sonra, muhtemelen bu yeni gelenlerle gelmiş olabilir.

Buradan sonrası alışılmadık biçimde somutlaşıyor. Yaklaşık 2.000 yıl önce kuzey Avrupa'da runik yazı ortaya çıkıyor ve bu, genetiğin bugün hâlâ tanıdığımız dillerin yayılımıyla karşılaştırılmasına imkân veriyor. İskandinavlar güneye, bugünkü Polonya, Almanya ve Hollanda topraklarına ilerledi. MS 400 civarında başlayan Kavimler Göçü'nde kuzey Almanya'dan gelen akraba topluluklar Avrupa'ya dağıldı: Batı Cermen dilli Anglo-Saksonlar İngiltere'ye, Langobardlar İtalya'ya.

DNA ters yönde hareketi de gösteriyor. Kuzey Almanya ve güney Jutland'dan gelen, hâlâ büyük ölçüde doğu İskandinav kökenli ve Anglo-Saksonların atalarıyla yakın akraba olan insanlar Danimarka ve güney İsveç'e geri döndü. Bu göç, yeni siyasi merkezlerin doğuşu ve Eski Norsçanın ilk evreleriyle aynı döneme denk geliyor. Norveç istisna: bu göçten büyük ölçüde etkilenmediği hâlde aynı dilsel dönüşüme katıldı; bu da dilin yalnızca nüfus değişimiyle değil, yakın akraba topluluklar arasındaki temasla da yayıldığını düşündürüyor.

Kelt dilleri için sonuçlar Orta Avrupa kökenini destekliyor. Urnfield kültürüyle ilişkili kökenler 3.200 ile 2.800 yıl önce batıya, Fransa ve Britanya'ya yayıldı ve kuzeydoğu İspanya'ya ulaştı; bu, Kelt dilinin Orta Avrupa'dan yayılması modeliyle yakından örtüşüyor. Yaklaşık 3.800 yıl önce Britanya'ya gerçekleşen daha eski bir Atlantik göçü ise batı kökenli teorilere kısmi destek veriyor; yani süreç muhtemelen tek bir olay değildi.

Gotların ayrı bir bölümü var. Polonya'daki Wielbark kültüründe, iki makaleden biri Geç Antik Çağ Got köken efsanesini destekleyen bulgular bildiriyor: tarihçi Jordanes'in kaydettiği, Gotların krallıklar kurup nihayetinde Roma'yı yağmalamadan önce doğu İskandinavya'dan göç ettiği iddiası. Avrupa'nın dört bir yanından iskeletler artık aynı yönü gösteriyor.

Yöntemin sınırı da işin içinde. Antik DNA kimin hangi dili konuştuğunu ortaya koyamaz; dilsel sonuçlar nüfus hareketlerinin arkeoloji ve tarihsel dilbilimle hizalanmasından çıkıyor. Genomların gösterdiği şey, tek bir düzenli soy ağacı değil; tekrarlanan göçler, karışma ve temaslardan oluşan bir Avrupa geçmişi.