2026 seçim gününde sohbet robotu, Amerikalıların oy vermeyle ilgili ilk başvurduğu yerlerden biri hâline geldi — ve salı günü yayımlanan rakamlar, onu geliştiren şirketler için hiç de iç açıcı değil.
Pew Research'a göre ankete katılan ABD'li yetişkinlerin yaklaşık yüzde 50'si hayatında en az bir kez yapay zekâ sohbet robotu kullandı; yüzde 8'i ise ara seçimler öncesinde adaylar ve politikalar hakkında bilgi için bu araçlara başvurduğunu söylüyor. Forum AI'nin araştırmasına göre ana akım sohbet robotlarının seçimle ilgili verdiği yanıtların neredeyse yüzde 40'ı en az bir olgusal hata içeriyordu. Geçen hafta Google'ın yapay zekâ modu 2020 seçim sonuçlarını vermeyi reddetti ve Google'ın Gemini'ı Pennsylvania'da postayla oy talebi için son tarihi 3 Kasım olarak söyledi; gerçek tarih 27 Ekim'di. Ağustosta Forum AI araştırmacıları Kuzey Karolina milletvekili Don Davis'e neden oy verilmesi gerektiğini sorduğunda Claude, aynı adı taşıyan eski bir okul müdürüyle karıştırdı.
Sorunun bir kısmı modellerin beslendiği kaynak. NewsGuard, ana akım sohbet robotlarının ara seçimlerle ilgili aday ve politika sorularında "pembe salya" (pink slime) sitelerine neredeyse yüzde 50 oranında atıf yaptığını buldu. Bu siteler sıradan yerel haber kuruluşları gibi görünüyor ama siyasi ya da ideolojik gruplar ve kişilerce finanse ediliyor. Seçimler öncesinde sayıları belirgin biçimde arttı. NewsGuard'a göre en kötü örnek OpenAI'ın ChatGPT'si: aramaların yüzde 70'inden fazlasında bu sitelere atıf yaptı. xAI'ın Grok'u ise yüzde 30 ile en iyi performansı gösterdi.
American Sunlight Project yöneticisi ve Biden yönetiminde dezenformasyonla mücadele görevlisi olan Nina Jankowicz WIRED'a şunları söyledi: "Amerikalıların çoğunun tüketici yapay zekâsı çağında bir seçimi yönetmeye hazır olduğunu düşünmüyorum. Sorunlardan biri, yöneticilerin ve şirketlerin yapay zekânın neler yapabileceği konusunda fazlasıyla abartılı söz vermesi. Bu bilgiyi bir yerden almak zorunda ve o kaynaklar çoğu zaman iyi değil. Üstelik tahminî çalışıyor; cevabı bilmediğinde sık sık uyduruyor."
Google ve Anthropic WIRED'ın yorum talebine yanıt vermedi; OpenAI ise 2026 seçimlerine yaklaşımını anlatan bir blog yazısına yönlendirdi. Yapısal sorun bundan bağımsız olarak ortada: akıcı ve kendinden emin metin üretmeye ayarlanmış bir sistemden tek bir doğrulanabilir olgu isteniyor — bir tarih, bir bölge, bir adayın sicili — ve bu, makul ama yanlış bir cevabın en pahalıya patladığı tek bağlam. Soru nerede ve ne zaman oy verileceği olduğunda yüzde 40'lık hata oranı yuvarlama meselesi değil.
Pratik tavsiye hiç de gösterişli değil ve günün kendisinde tekrarlanmayı hak ediyor: son tarihleri ve sandık yerlerini eyalet ve ilçe seçim kurulları yayımlıyor ve bunlardan hesap sorulabiliyor. Bir sohbet robotundan sorulamaz.
