Öldürücü otonom silahları düzenlemeye yönelik bugüne kadarki en ileri girişim, bu ay içeriden zayıflatıldı. Washington Post'un üç kaynağa ve incelediği belgelere dayandırdığı haberine göre, eylül başında Cenevre'de kameralar kapalıyken yürütülen yaklaşık 15 saatlik müzakerelerde ABD ve Rusya heyetleri, insanların yapay zekâ güdümlü silahlar üzerindeki kontrolünü korumayı amaçlayan bir dizi maddeyi törpüledi.

Silinen ifadeler arasında bu tür sistemlerin "öngörülebilir" ve "güvenilir" biçimde çalışmasını şart koşan hükümler, kullanıcıların etik kaygıları gözetmesini zorunlu kılan bir madde ve vurulmadan önce yapay zekânın belirlediği askerî hedeflerin insanlar tarafından doğrulanmasını isteyen bir hüküm yer aldı.

İnsan Hakları İzleme Örgütü'nün (HRW) silahlanma biriminde kriz, çatışma ve silahlar bölümü müdür yardımcısı Verity Coyle, Post'a şunları söyledi: "Bu, makinelerin insan kontrolü olmadan hayat-memat kararları verebileceği anlamına gelebilir. Pratikteki sonucu çok net: daha fazla sivil zararı, daha az hesap verebilirlik ve daha riskli, otomatikleşmiş savaşa doğru daha hızlı bir kayış."

Gazeteye göre Washington ve Moskova, her biri yaklaşık on avukatla geldi; bu, diğer heyetlerin diplomatik mevcudiyetinin neredeyse iki katıydı. İki başkent o kadar hızlı hareket etti ki daha küçük heyetler takip etmekte zorlandı. Yüzlerce diplomatın katıldığı görüşmeler şu an bağlayıcı değil; ancak savaş alanındaki yapay zekâya dair bugüne kadarki en geniş küresel kuralların kapısını açabilir. Ülkeler, sürecin hukuken bağlayıcı bir anlaşmaya dönüşüp dönüşmeyeceğini görüşmek üzere kasım ayında Cenevre'de yeniden toplanacak.

Stop Killer Robots koalisyonunun yürütme direktörü Nicole van Rooijen, "Bağlayıcı bir anlaşma için ilerlemek isteyen devletlerin büyük çoğunluğunun kaydettiği her türlü önemli ilerlemeyi engelleme gücüne sahipler" dedi. ABD Dışişleri Bakanlığı, Birleşmiş Milletler ve Rusya Dışişleri Bakanlığı gazetenin yorum talebine yanıt vermedi.

Haber, askerî yapay zekâ tartışmasının tam ortasına düşüyor. Post'a göre ABD ordusu, İran ile savaşın ilk 24 saatinde yaklaşık 1.000 vuruş hedefinin belirlenmesine yardımcı olması için Anthropic'in bir sohbet robotunu kullandı; İsrail de Gazze'deki operasyonlarında yapay zekâdan yoğun biçimde yararlandı. Eylül ayında Başkan Donald Trump, yapay zekâ üzerindeki sıkı denetimlere karşı çıkmış ve dünyanın "altın yumurtlayan tavuğu" öldürmemesi gerektiğini söylemişti.

Kaynaklar