Malezya Başbakanı Enver İbrahim cumartesi günü SoftBank'ın ülkenin teknoloji sektörüne 50 milyar dolar yatırım yapmayı planladığını söyledi — yapay zekâ, yeni teknolojiler ve veri merkezleri. Bloomberg'in haberine göre Masayoshi Son, lokasyonları hafta başındaki bir video konferansta zaten belirlemişti: Sarawak eyaletindeki Kuching ve Malezya yarımadası.
SoftBank, CNBC'nin yorum talebine hemen yanıt vermedi. İmzalanmış bir anlaşma, bir takvim ve yıllara göre dağılım yok — yalnızca bir hükümet başkanının bir CEO ile görüşmesinin ardından tekrarladığı bir rakam var. Bu sektördeki büyük rakamların çoğu böyle başlar.
Masada gerçekte ne var
SoftBank bu ayın başında Singapur merkezli Grab ve Malezya'nın Petroleum Sarawak Berhad şirketiyle, Sarawak'ta yapay zekâ ve dijital altyapı geliştirmeyi, yapay zekâ hesaplama hizmetleri dahil, araştırmak üzere bir çerçeve anlaşması imzaladı. Bu bir inceleme yetkisi, yatırım kararı değil. 50 milyar dolarlık bir program, ülkenin en büyük yabancı teknoloji taahhüdü olurdu — projelere dönüştüğü varsayımıyla.
Ülkenin bu tür taahhütleri çekme konusunda deneyimi var. Google 2024'te ilk veri merkezi ve bulut bölgesi için 2 milyar dolar açıkladı; AWS 2038'e kadar 6,2 milyar dolar planladığını söyledi; Microsoft 2,2 milyar dolar duyurdu. Malezya Yatırım Kalkınma Otoritesi (MIDA) 2021 ile 2026'nın ilk yarısı arasında veri merkeziyle ilgili 385,7 milyar ringgit — yaklaşık 94 milyar dolar — yatırım kaydetti.
Neden Sarawak
Sarawak keyfi bir yer değil. Eyalet yıllardır hidroelektrik ve ucuz elektriği enerji açlığı çeken sanayiye pazarlıyor; veri merkezleri en yeni müşteri. Sarawak'ın devlet petrol ve gaz şirketi Petros'un devrede olması, yerelde kaynakları kimin kontrol ettiğini gösteriyor: orada hesaplama gücü istiyorsanız Kuching ile sadece arsa değil, elektrik üzerine de pazarlık edersiniz.
Malezya için bu, veri merkezi kapasitesi ve enerjide sınırlara dayanan Singapur'a karşı yapısal bir avantaj. SoftBank için ise elektriğin bulunduğu ve siyaseten istenen yerde hesaplama gücü kurma fırsatı — grubun OpenAI ile yürüttüğü Stargate projesinden bu yana izlediği kalıp.
Şüphe
Üç şey eksik ve üçü de önemli. Birincisi süre: iki yılda 50 milyar dolar ile on beş yılda 50 milyar dolar tamamen farklı şeyler. İkincisi yapı: öz sermaye mi, borç mu, leasing mi, ortaklardan gelen taahhütler mi? Üçüncüsü tempo: Malezya'nın 2030'a kadar "yapay zekâ ulusu" olma hedefi iletim hatlarına, soğutma suyuna, izinlere ve nitelikli insana bağlı — duyurulara değil.
SoftBank'ın, sonradan daha küçük dilimlerle gerçeğe dönüşen çok büyük duyurular geçmişi var. Bu dolandırıcılık değil; sermayenin ve hesaplama gücünün aylık olarak yeniden fiyatlandığı bir sektörde çerçeve anlaşmaların doğası. Ama bu, hafta sonunun rakamının henüz bir veri merkezi olmadığı anlamına geliyor.
İlerleme nasıl anlaşılır
Güvenilir test gösterişsiz: önümüzdeki birkaç çeyrekte megavat rakamı ve inşaat başlangıcı içeren somut bir proje için bağlayıcı nihai yatırım kararı açıklanıp açıklanmayacağı ve Petros ya da bir enerji şirketinin süreli bir elektrik sözleşmesi duyurup duyurmayacağı. O zamana kadar 50 milyar dolarlık rakam, zamanlaması mükemmel bir niyet beyanı olarak kalıyor: Malezya yatırımcıya, SoftBank elektriğe muhtaç ve iki taraf da bir duyurunun imzadan ucuz olduğunu biliyor.
