Uzay havası tahmincileri şu anda güneş lekelerini ancak Güneş'in yüzeyine çıktıktan sonra sayıp takip edebiliyor. NASA'nın COFFIES (Consequence Of Fields and Flows in the Interior and Exterior of the Sun) DRIVE Bilim Merkezi'nin geliştirdiği yeni bir yapay zekâ modeli ise bu aktif bölgelerin ortaya çıkışını görünür hale gelmeden 12 saat öncesine kadar tahmin edebiliyor — astronotları tehdit edebilen, uyduları devre dışı bırakabilen ve Dünya'daki radyo iletişimini kesintiye uğratabilen güneş patlamaları ve koronal kütle atımları için potansiyel bir erken uyarı sistemi.
New Jersey Institute of Technology, Princeton Üniversitesi ve NASA'nın Ames Araştırma Merkezi'nden araştırmacıları bir araya getiren ekip, Ames süper bilgisayarlarında işlenen NASA Solar Dynamics Observatory verileri üzerinde kayan pencereli bir transformatör mimarisi eğitti. Daha önceki derin öğrenme yaklaşımları gibi tüm güneş diskini aynı anda taramak yerine, model Güneş'in etkinliğinin uzun bir zaman çizelgesi boyunca sabit boyutlu bir "görüntüleme penceresi" hareket ettiriyor ve Güneş'in içinden yükselen aktif bir bölgeye işaret eden akustik güç ve manyetik alan şiddetindeki küçük düşüşleri yakalıyor.
"Manyetik yapı, güneş içinden yükselirken onu doğrudan göremiyoruz," dedi NJIT'ten COFFIES yardımcı araştırmacısı Alexander Kosovichev. "Dolaylı etkilere bakmak zorundayız — Güneş'te sürekli yol alan akustik dalgaların deseninde ve manyetik alanda çok küçük değişikliklere. Geliştirilen teknik, Güneş'in akustik gücündeki hafif değişimlerde ortaya çıkan aktif bölgeyle ilişkili öncülleri tespit ediyor — çok gürültülü bir orkestradaki ritimdeki hafif bir değişiklik gibi."
Journal of Geophysical Research: Machine Learning and Computation dergisinde yayımlanan çalışma henüz operasyonel gerçek zamanlı tahmin için hazır değil; ancak ekip yaklaşımı çok daha fazla bilinen güneş olayı üzerinde doğrulamayı planlıyor. Rafine edilirse, bugün NOAA'nın Uzay Hava Tahmin Merkezi, ABD Hava Kuvvetleri ve NASA'nın Moon to Mars Uzay Hava Analiz Ofisi tarafından kullanılan modelleri tamamlayabilir — tahmincilere, Dünya'dan görünmeyen Güneş'in uzak tarafı da dahil olmak üzere patlama bölgelerinin nerede oluşabileceğine dair ön bilgi verebilir.
NASA, astronotları Ay'a ve ardından Mars'a göndermeye hazırlanırken, fırtına yaratabilecek bölgeleri yüzeye çıkmadan önce öngörebilmek, hem mürettebatı hem de güvendikleri teknolojiyi korumak için hayati önem taşıyabilir.
