Visa, Mastercard ve Ant International, ortak bir "Ajanını Tanı" (Know Your Agent, KYA) birlikte çalışabilirlik çerçevesi üzerinde işbirliğine başladı. Amaç, ajan tabanlı ticaretin çok yakında acil hale getireceği bir soruyu yanıtlamak: Bir yapay zeka sizin adınıza bir şey satın aldığında hangi ağ ona kefil oluyor ve bir satıcı onun sizin niyetiniz doğrultusunda hareket ettiğini nasıl anlıyor?

10 Eylül'de São Paulo'da duyurulan girişim, şirketlerin geçtiğimiz yıl ayrı ayrı devreye aldığı üç protokolü hizalıyor: Visa'nın Trusted Agent Protocol'ü, Mastercard Verifiable Intent'i ve Ant International'ın Agentic Mobile Protocol'ü. Hedef bunları birleştirmek değil, güven sinyallerini ağlar arası okunabilir kılmak. Pratikte bu, bir katılımcı tarafından sertifikalanan bir ajanın bir diğeriyle çalışmak için aynı kimlik ve güvenlik kontrollerini tekrarlamak zorunda kalmaması anlamına geliyor; ajan tabanlı ödemeleri pilot programlarda takılı bırakan sorun da tam olarak bu.

Çerçeve üç taahhüde dayanıyor: her ajanın doğrulanmış bir operatöre, kart sahibine veya işletmeye bağlanmasını sağlayan ağlar arası operatör izlenebilirliği; ajanların ortak güvenlik ve davranış kriterlerine göre değerlendirilmesini sağlayan paylaşılan sertifikasyon gereklilikleri; ve sertifikasyonu güncel tutmak için kimlik ile işlem sinyallerini kullanan sürekli işlem izleme.

Ekonomi, aciliyeti açıklıyor. Şirketler McKinsey projeksiyonlarına atıfla yapay zeka ajanlarının 2030'a kadar küresel tüketici ticaretinin 3 ila 5 trilyon dolarını yöneteceğini öngörüyor. Ant International'ın inovasyon direktörü Jiang-Ming Yang, CNBC'ye halüsinasyon olasılığının güvenin önce gelmesini gerektirdiğini söyledi: "İnsanların kendini güvende hissetmesini sağlamalıyız."

Visa ve Mastercard gelişmiş pazarlarda kartlı ödemelere hâkim; ancak gelişmekte olan ekonomilerde ticaretin büyük bölümü e-cüzdanlardan geçiyor. Bu cüzdanlardan 50'den fazlası Ant International'ın Alipay+ ağ geçidine bağlı ve yaklaşık 2 milyar hesaba ulaşıyor. Cüzdanlar kartlara bağlandıkça, ortak bir tanıma katmanı herhangi bir şirketin tek başına protokolünden daha önemli hale geliyor.

Çalışmalar, Singapur Para Otoritesi'nin bir araya getirdiği sektör platformu BuildFin.ai üzerinden, Safeguards for Agentic Finance at Runtime çerçevesinin üzerine inşa edilerek sürecek. Hâlâ eksik olan ise bir standardın en çok ihtiyaç duyduğu şeyler: yayımlanmış teknik şartnameler, bir yönetişim organı ve bir uygulama takvimi. Üstelik güven yalnızca teknik bir sorun değil: duyuruyu aktaran haberlerde atıf yapılan verilere göre tüketicilerin yalnızca yaklaşık %14'ü yapay zekanın doğrulama olmadan bir alışverişi tamamlamasına güveniyor.

Bir not daha: Ant International'ın ayrıldığı Ant Group'un Çin anakarasındaki ödeme uygulaması Alipay, bu hafta kullanıcıların yapay zeka asistanı üzerinden yinelenen talepler oluşturabileceğini duyurdu — örneğin her sabah saat 10'da bir Starbucks buzlu americano siparişi, her seferinde ödeme onayı istemiyle. Ajan çağı küçük, gündelik adımlarla geliyor.

Kaynaklar