Alman hükümeti, ülkenin mobil şebekelerinden Çin menşeli ağ ekipmanını geniş kapsamlı biçimde çıkarmaya hazırlanıyor. Belirleyici kaldıraç ise sıkıcı görünen bir ayrıntı: Federal Ağ Ajansı'nın (Bundesnetzagentur) kritik bileşenler kataloğunu revize ederek ilk kez 5G baz istasyonlarını özellikle güvenlik açısından kritik sınıfına almayı planlaması.
İçişleri Bakanlığı sözcüsü Handelsblatt'a, güvenlik politikasındaki dönüm noktasının kritik altyapılardaki bağımlılıkların ve risklerin kapsamlı ve öngörülü biçimde ele alınıp yeniden değerlendirilmesini gerektirdiğini söyledi. Bakanlık, telekomünikasyon şebekelerine ve özellikle kritik bileşenlere ilişkin güvenlik gerekliliklerinin geliştirilmesini olumlu karşıladığını belirtti ve 6G kurulumunu güvenilir olmayabilecek üreticilerin kritik bileşenlerinden kaçınma çerçevesine oturttu.
Baz istasyonu neden sıradan bir bileşen değil
Ağ üreticileri paket çözümler satıyor. Baz istasyonu, çekirdek şebeke ve yönetim yazılımı serbestçe karıştırılamıyor; pratikte direk üzerindeki bir Çin radyo ünitesi arkasından Çin sistem mühendisliğini getiriyor. Bu yüzden baz istasyonunu kritik bileşen ilan etmek, bileşen düzeyinde bir filtre değil, Huawei ve ZTE'nin fiilen dışlanması anlamına geliyor. Alternatifler Avrupa'dan Nokia ve Ericsson, Güney Kore'den Samsung.
Bu, daha önce anlaşılan mekanizmadan farklı bir araç. 2024'te hükümet ile operatörler, Huawei ve ZTE bileşenlerinin 2026 sonuna kadar 5G çekirdek şebekesinden, 2029'a kadar da radyo erişim ekipmanından çıkarılması üzerinde anlaşmıştı. Çekirdek, şebekenin kapalı bölümü; direk ise telefonla gerçekten konuşan ve ülkenin her yerinde duran kısım. Baz istasyonlarının kritik sayılması, düzenleyiciye bu gönüllü taahhüde bağlı olmayan bir hukuki kaldıraç veriyor — ve bu kaldıraç 6G ihalesine, ilk sözleşmeler imzalanmadan önce yöneltilebilir.
Yön dışında hemen her şey belirsiz
Yayımlanmış bir karar yok; liste hâlâ revizyonda. 2026 ve 2029 takvimlerinin öne çekilip çekilmeyeceği, mevcut donanımın koruma (grandfathering) alıp almayacağı ve geçiş sürelerinin ne olacağı bilinmiyor. Operatörler için mesele binlerce sahada ekipman değişimi: Deutsche Telekom, Vodafone ve Telefónica Huawei ekipmanını farklı oranlarda kullanıyor; Telekom sahalarının büyük bölümünde. Söküm maliyeti yıllardır tartışmalı — ancak önceki tartışma ağırlıkla çekirdek şebeke üzerineydi, ülke genelindeki radyo katmanı üzerine değil.
Zamanlama da anlamlı. Almanya'da Çin menşeli ağ ekipmanı tartışması 2019'dan beri tanıdık bir döngüde: güvenlik kaygısı, uzlaşma, geçiş süresi. Hedefin baz istasyonuna kayması, tartışmayı veri merkezinden antene taşıyor — değişimin hem en pahalı hem en görünür olduğu yere.
Neye bakmalı
Birincisi, revize kritik bileşen listesinin yayımlanması: baz istasyonları gerçekten listede mi, hangi gerekçeyle? İkincisi, radyo erişim ekipmanı için 2029 tarihi korunacak mı, öne çekilecek mi? Üçüncüsü, operatörler mahkemeye mi gidecek, takvim için yeniden mi pazarlık edecek? Dördüncüsü, diğer AB ülkeleri peşinden gelecek mi — Almanya'nın tek başına yürümesi pahalı, Avrupa çapında eşgüdüm çok daha ucuz.
Şimdilik ortada bir yön var, kural yok. Bugün "Huawei Almanya'da zaten yasak" diyen, hukuki bir durumu değil bir niyeti tarif ediyor.
