Kaliforniya Valisi Gavin Newsom, 10 Eylül'de çocukları, sosyal medyayı ve yapay zekâ sohbet robotlarını düzenleyen 13 yasadan oluşan bir paketi imzaladı. Paket, ülkedeki en sert kuralları getiriyor ve başka eyaletlerin kopyalamaya başladığı bir şablon oluşturuyor.

En dikkat çeken düzenleme SB 1119, yani "Adam Yasası". Adı, ChatGPT ile kendine zarar verme yöntemleri üzerine uzun sohbetler yaptıktan sonra hayatını kaybeden Kaliforniyalı genç Adam Raine'den geliyor; ailesi OpenAI'ye dava açmış durumda. Yasa, sohbet robotu sağlayıcılarına yaş doğrulaması, çocukları uygunsuz içerikten uzak tutma, intihar düşüncesi için kriz protokolleri, ebeveyn denetimleri ve çocuk güvenlik ayarlarını kapattığında ebeveyne bildirim zorunluluğu getiriyor. Kaliforniya böylece bağımsız çocuk güvenliği denetimlerini ve yıllık risk değerlendirmelerini zorunlu kılan ilk eyalet oluyor. Sohbet robotları, ebeveyn izni olmadan bir çocuğun konuşmalarını varsayılan olarak kalıcı bellekte tutamayacak.

AB 1709, platformların 16 yaş altı kullanıcılara geçmişlerine dayalı algoritmik öneri akışı, otomatik oynatma ve sonsuz kaydırma sunmasını yasaklıyor — araştırmacıların aşırı ekran süresiyle en tutarlı biçimde ilişkilendirdiği özellikler bunlar. AB 2, kaygı, depresyon veya başka zararlara katkıda bulunduğu kanıtlanan platformlar için çocuk başına 1 milyon dolara varan idari para cezası öngörüyor; ağır vakalarda mahkemeler tazminatı üçe katlayabilecek. AB 1856 yaş doğrulama altyapısını kuruyor: 2027'den itibaren yeni telefon ve dizüstü bilgisayarlar doğum tarihini soracak ve uygulama geliştiricilerine tarihin kendisini değil yalnızca yaş aralığı sinyalini iletecek; Linux ve benzeri açık sistemler kapsam dışı. AB 2071 dijital medya okuryazarlığını müfredata ekliyor.

Sektör büyük ölçüde geri adım attı. OpenAI, son değişikliklerden sonra tasarıyı destekledi ve CEO Sam Altman öncesinde Newsom ile görüştü; Meta ise paketi yapay zekânın fırsatları ile riskleri arasında makul bir denge olarak niteledi.

Electronic Frontier Foundation ikna olmuş değil: AB 1709'u sansür olarak nitelendiriyor, çocukların ifade özgürlüğünü kısıtladığını savunuyor ve gerçek güvenliğin izolasyondan değil medya okuryazarlığından geldiğini söylüyor. Bu yüzden eğitim maddelerini desteklerken yasaklara karşı çıkıyor.

Newsom imza törenini Washington'a yönelik bir eleştiri için kullandı: Kongre ve Başkan Trump'ın hiçbir şey yapmamasının ve liderliğin yine Kaliforniya'ya düşmesinin "sinir bozucu" olduğunu söyledi.

Kaynaklar