Almanya'nın yapay zekâ tartışmasının yeni bir referans rakamı var ve bu rakam, işsizleri gerçekten sayan kurumdan geliyor.

Federal İş Ajansı'nın (Bundesagentur für Arbeit) başkanı Andrea Nahles, Handelsblatt'a verdiği demeçte kurumun önümüzdeki 15 yılda yapay zekânın Almanya'da yaklaşık 800 bin iş yerini ortadan kaldırmasını beklediğini, buna karşılık benzer sayıda yeni işin ortaya çıkacağını söyledi. 10 Kasım'da yayımlanan söyleşide Nahles, "Önümüzdeki 15 yılda Almanya'da yaklaşık 800 bin işin yapay zekâ nedeniyle kaybolacağını, ama benzer sayıda işin de yaratılacağını öngörüyoruz" dedi.

Bu bir ölçüm değil, projeksiyon. dpa'nın dağıttığı söyleşide rakamın arkasındaki model, sektör kırılımı ya da varsayımlar yer almıyor. Bu önemli, çünkü federal iş kurumunun bir tahmini yıllarca işyeri konseylerinde ve bakanlıklarda alıntılanacak.

Kesinti nereye vuruyor

Nahles en sert darbenin işletme hizmetlerini ve sigorta ile bankalardaki analitik işleri vuracağını söyledi. Yapay zekânın esas olarak yüksek nitelikli çalışanları tehdit ettiği fikrine itiraz etti: ABD'de genç akademisyenler üzerine yapılan bir "şok çalışması"nın alarm yarattığını, Almanya'da da mezunların işgücüne girişinin uzadığını ve hayallerindeki işi bulamayabileceklerini, ama yine de herkesten çok daha iyi şansa sahip olduklarını anlattı. Bunların hepsinin yapay zekâdan kaynaklanmadığını da ekledi; zayıf konjonktür büyük rol oynuyor.

Yapay zekâyı daha az kullanan mesleklerin, örneğin el sanatlarının, işin özü hâlâ el emeği olduğu için "oldukça dayanıklı" olduğunu söyledi. Az nitelikli ya da niteliksiz çalışanlar bile, yerlerine yazılım koymanın kârlı olmadığı yerlerde fırsat bulmaya devam ediyor. Özeti şuydu: "Temelde artık kimse bağışık değil."

Diğer rakam

800 bin, aynı söyleşide andığı demografik rakam olmadan okunamaz: Almanya yaşlanma nedeniyle yılda net 500 bin çalışan kaybediyor ve net göç uzun zamandır görülmemiş kadar düşük. Nahles bu yüzden koalisyonun vaat ettiği ve AB dışından nitelikli işçi çekecek "Work-and-Stay Ajansı" için bastırıyor.

Engel konusunda alışılmadık biçimde açıktı. Tasarım tartışmasının her şeyden önce ülkedeki 550 yabancılar dairesini korumaya dönük görünmesinin kendisini "hayal kırıklığına uğrattığını" söyledi. Bu daireler işlerini iyi yapıyor, ama hiçbir zaman uluslararası yetenekler için karşılama merkezleri olarak düşünülmedi — ve Almanya'nın Kanada ile rekabet etmek için ihtiyacı olan şey bu değil.

Yapay zekâ yatırımına da bir koşul bağladı: Almanya'ya yatırım evet, "ama moda olduğu için değil, verimlilik getirdiği için".

Rakam neden siyaseten taşıyıcı

"800 bin gitti, 800 bin geldi" net bir cümle ve brüt hareketliliği gizliyor. Sigorta analitiğinde işini kaybedenler, yapay zekâ operasyonlarına alınanlar değil; kurumun mezunlara yaptığı vurgu, yükün orantısız biçimde gençlere ve iş yelpazesi dar bölgelere düştüğünü ima ediyor. 15 yıllık ufuk birkaç hükümeti geride bırakıyor; bu da tahmini alıntılamayı kolay, yanlışlamayı zor kılıyor.

Yeni olan, bir Alman yetkilinin yapay zekânın işgücü piyasasını değiştirmesini beklemesi değil. Yeni olan, işsizlik sigortası, işe yerleştirme ve yeniden eğitimden sorumlu kurumun bu beklentiye bir rakam iliştirmesi — ve rakamı, ülkenin bağlayıcı kısıtının kitlesel işsizlik değil nitelikli işgücü açığı olduğu uyarısıyla birlikte sunması.

Nelere bakmalı

BA'nın 800 binin arkasındaki metodolojiyi yayımlayıp yayımlamayacağına. Work-and-Stay Ajansı'nın federal-eyalet çekişmesinden sağ çıkıp çıkmayacağına. Ve BA'nın bir sonraki işgücü piyasası raporunun yapay zekâyı sektörel mi yoksa genel bir hikâye olarak mı ele alacağına.